Pørik marøb misakwei chi taigwan eshkab wam · kølli kwaløm pønsraik pørik kilgagurri
Nam purugub waminchibik isua pasrøbik wamMaramik pørik ADwei pørik marøb misak purugub waminchibik isua pasrøbik wambe in køn: Envigadowei Ishmisak (La Nu ishmisak nui Envigado) siñalwei katø kanbalatø kuik ullu purugubik tøgaik misaamerawei asha kusrenanøbigwan chab køn, maik kuigwan waminchibik mariilø merrabsrø mariilø kuik kanbalatø merrabsrø pasrøbik katøle marøb yawei karub asr chish marøbik nebua eshkab imøtø. Nu munchi kuikpe kanbalatø isubigube (isua waraik wam mayeeløwei), kanbalatø waraik misaamera utu kanbalatø tøgaikmerayu katø kan kanbalatø misaamera kan misak kønrrai maramik tranøbigube eshkamik kønrrai køn.119
In ashibikpe kanikkø søriiløwei yamera srukmera mara pasrøbik, iik kwatsik sruk pilab srukmera katø pip (4) mamik kutsik srukmeran kanbalatø misrøbigube purugubik wetørrab køn. Srukpe iigwei nu ashibik køn: kwalømgurri kwaløm marikba kanbalatø misrik mariiløbe kwabik søramikyu katø chi maramik kuik chab køn. Kølli mariilø waraik pirøyu pørik pusu køtsø nu pusuwei katø yøm kørik srukpe (yøm kørik sruk) tøga pirø kwalømwan Aburrá Chakkurri wasrø kanbalatø kuiløyu trømbø marøb køn. Ñimui pirauwei pikulyi wetørrabik katø kønrrai llirabik maybe misaamerawei nu kuik maramik kønrrai køn, kanikkø merrabsrø mariiløba kan lataik kømøtø. Santospe ñimun kangurri kangurri yunømarøbik pirau kanbalatø pasrabigube kønrrai nu munchi kuik mariilø lataik eshkab køn; pørik marøb misakwei isua pasrøbik wambe tøga nu munchi kuigwan misaamerawei asha kusrenanøbik katø siñalwei nu kuigugurri isumik pasrøbik køn.3, 118, 119
Nebua waminchib wamwei asr chishbe truyu waraik køn: kan misakwei misaamerawei nu kuikpe nu siñal købik marøbiiløba katø kanbalatø marik marøbiiløba (marøbiilø mayeelø misaamerawei) eshkamik kønrrai køn, merrabsrø mariilø købik søriiløba pasrøbik mariilø kørrømisrømøtø. Katø kan kanikkø purø tabik sørin trabbe nuiikkø kan karub misak katøle pishimisak marik karub ishmisagwan munchi asha eshkabik kømøn. Waraik wetørrabiiløbe in asha kusrenanøbik chi taigwan eshkab wamwan purugubik køn; kan yaallø karubikwei tasigu tarømarik, waramik mariiløwei karub misaamera katøle yaallø karubikwei nebua ashibik nebua eshkabik kønrrai tabik køn kømøn, katø ñimui chigabigwan nebua eshkabik kømøn.119
Guayabal: merrabsrø katsik kuik, tsi pureb tasiimeraba tarømarik katø ambubiktøga kan payib wam
Guayabal kanbalatø pasrøbikpe kwalømgurri kwaløm marik nøsik nu siñal købik købigwan kusrenanømik kønrrai katø maywan eshkab køn. Arcilape 213 tsi pureb srukmeran (tsi tøgaik tulul srukmera nui tsi tøgaik tusr) pørik kilgayu pasrøbik køn: tsi kuarømikba (tsi tøgaik) kanbalatø misrik trømbø maik merrabsrø kuik katø maik palain kuiilø katø ashibik siñalmerawei merrabsrø katsik kuik. Ashibik katsik kuilø nuikpe kangurri kan marigube nu pirøwei chugurri pøntøbiilø pønsraik kønrrai tabik køn kømøn. Kanbalatø ashchabikpe truyu tsi pureb srukmerayu (tsi tøgaik tulul srukmera) tøbøtak køn, tøga sørin trabyu katø mariilø —oro tasiimeraba mariilø urek tøgaik— pirau waramigwan marømøtø.150
Pørik marøb misakpe katø isub køn: kwailø pørik marøb siñalmerabe ñimui pikulyi trab tøbøtak llirab pala pøchak purugub tulul ambub ikkøben kan siñal tøgaik katøle kan pikulyi kapba ashibik søtø søtø ambubik ambub misrøbik kønrrai købik køn. Kusrenanømik tun katsik isua pasrøbik wam køn, nebua eshkabik ashibik kømøn. Potomeragurri IAba marik tasik pørik ashib maymerabe, mariiløwan tasiimeraba tøgamøtø katø asr srugwei kanlataik mariilø marømøtø, tøgaik (yu ambumøtø pasrabik) katø purugub (yu tulul ambubik) marøb siñalmerawan kanbalatø ashibik købik køn. Nebua eshkabiiløbe maik pøchak ambubik, tulul ambubik chi taigwan katø kørik pasrøbigwan pørik pønsraik, katø ashibik umbu katsikmerawan møi katø marøb eshkabik tøgameragurri tarømarik køn. Kan ambub ashibikpe kapba ashibik pasrabiiløwan kusrenanømik kømik køn; merrabsrø pishimisakmerawei isubik munchi pasrøbik kønrrai katø pasrøbik nebua ashibik kørrømisramik køn.119
Nu kuikpe misaamera utu marik køn
Kulaba kanbalatø ashchabikpe in isubigwan isumik købik køn. Kulape nu kanbalatø marøbik kangurri kangurri yunømarøbik marøb ya køn, kan tasiimeraba marik kømøn: tøgar pusu køtsø kwalik tab marik katø tasik tab marik pasrøb køn, katø ñimui nu kuikpe ñimui kølli wammeraba (kølli kwaløm wammera), merrabsrø nui købeløba katø ñimui pirømerayu ambubigwan kanbalatø misrøbik nu munchi kuikba kanbalatø misrik køn. Malinowskipe kanbalatø tøgaikmera katø isumik (isua waraik wam) tøga nu kuigwei tsal købigwan eshkab køn. Envigadoba kølli kwalømwei kanlataik kuik pasrøbik kømøn, iik kan tasiimeraba marigwei misaamerawei yau tøgaik mayeeløwei mayeelø pasrøbik wammeragurri købik katø ñimui mariiløwei maramdiik kuigube nuik pikulyi pønsraik kømuik ashib srøtø lataik.151
Tøbøtakgurri, kan sruk, kan pirø køtsø (chilliitøga marik køtsø) katøle kan pusu køtsøbe (pusu køtsø), kan kanbalatø waraik misaamera ñimunyu trømbø siñalwei nu kuik ashikkøben, nu munchi kuik tasiimeraba mariilø kønrrai køn. Ñimui mariilø kuik, katørab srua marik katø kølli wammerabe nui købik, katsik ashamik katø asha kusrenanøbik kømik maik kuiiløyu kanbalatø marøbik køn. Misak isubiktøga Mausswei nebua isubikpe kanbalatø mayeelø misaamerawei kanbalatø kuiløyu maik pasrabik «na (yo)» isumik købik køn, merrabsrø misaamera kanbalatø waramikmera kanikkø kuik kømuik købigwan isub imøtø. In ashib maygurri, Envigadowei Ishmisakpe kanbalatø misaamera urek chi taigwan chab kan misakwei asha kusrenanøbigwan kusrenanømik wamabik køn: siñalmerayu, kanbalatø kuiløyu katø isubigube (isua waraik wam) purugubik nu munchi kuik, kølli kwaløm pønsraik pørik kilga kanbalatø merrabsrø pasrøbik merrabsrø mariilø kuik katøle marøb yawei karub asr chish nebua eshkab imøikkøben katø.119, 152
Guayabalyu tsi pureb srukmeran (tsi tøgaik tulul srukmera) ashibik · Kwaløm mayu Envigadowei Ishmisaksrø arrumik